مقررات ملی ساختمان – مبحث دوازدهم – ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا

1399-05-12 0 نظرات

مقدمه

افزایش جمعیت شهری و نیاز به محل سکونت و کار در شهرها و به خصوص شهرهای بزرگ افزایش تراکم و افزایش ارزش املاک را به دنبال دارد. این افزایش‌ها عموماً باعث توسعه عمومی شهرها و افزایش طبقات ساختمان‌ها در بالا و زیر همکف می‌شود. افزایش طبقات ساختمان‌ها از یک طرف مدت ساخت را افزایش می دهد و از طرف دیگر نیاز به فضاهای شهری برای حمل و نقل، تخلیه و جابجایی مصالح و اجرای عملیات ساختمانی را افزایش می‌دهد. ساخت و ساز وسیع و حجیم در مناطق شهری اثر جدی بر ایمنی، محیط زیست و زندگی روزمره ساکنین این مناطق می‌گذارد. در چند دهه اخیر در اکثر کشورهای صنعتی و پیشرفته و یا در حال توسعه ضوابط و مقرراتی کارساز برای کاهش خطرات ناشی از اجرای عملیات ساختمانی تدوین شده است. در کشور ما نیز در سال 1372 ویرایش اول و در سالهای 1380 و 1385 ویرایشهای دوم و سوم مبحث 12 مقررات ملی ساختمان تحت عنوان “ایمنی و حفاظت کار درحین اجرا” تدوین و ابلاغ گردیده است. ویرایش چهارم این مبحث با توجه به مسائلی که از طرف جامعه مهندسی و ادارات و سازمان‌های ذیربط به شکل‌های مختلف مطرح گردیده تهیه شده است. در بازنگری جدید موارد زیر مدنظر قرار گرفته است :
– ویرایش کلی حذف موارد تکراری، کوتاه و ساده سازی متن تا حد امکان
– خطراتی که ایمنی، محیط زیست و زندگی روزمره ساکنین مجاور کارگاه‌های ساختمانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
– ریسک، ارزیابی ریسک، مدیریت ریسک و به طور کلی مدیریت ایمنی کارگاه‌های ساختمانی
– ارتقای ایمنی و بهداشت کار شاغلین کارگاه‌های ساختمانی
– ایمنی گودبرداری و تخریب
– ساده‌سازی متن و تفکیک وظایف و مسئولیت‌های دست‌اندرکاران
– امید است با رفع ابهامات و نواقص در ویرایش قبلی و ارائه اطلاعات تکمیلی مورد نیاز، زمینه اجرایی شدن بهتر و مؤثرتر این مبحث در رابطه با کارگاه‌های ساختمانی فراهم آید.

فهرست مطالب

12-1 کلیات

  • 12-1-1 هدف
  • 12-1-2 دامنه کاربرد
  • 12-1-3 تعاریف کلی و واژه‌ها
  • 12-1-4  مجوزهای خاص و اقدامات قبل از اجرا
  • 12-1-5 مسئولیت ایمنی، بهداشت کار و حفاظت محیط زیست

12-2 ایمنی

  • 12-2-1 کلیات
  • 12-2-2 ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی
  • 12-2-3 جلوگیری از سقوط افراد
  • 12-2-4 جلوگیری از حریق، سوختگی و برق‌گرفتگی

12-3 بهداشت کار، محیط زیست، تسهیلات بهداشتی و رفاهی

  • 12-3-1 کلیات
  • 12-3-2 آب آشامیدنی
  • 12-3-3 سرویس های بهداشتی
  • 12-3-4 محل های تعویض لباس (رختکن)
  • 12-3-5 غذاخوری، محل اقامت و استراحت کارگران
  • 12-3-6 نور و روشنایی
  • 12-3-7 تهویه
  • 12-3-8 کمک‌های اولیه

12-4 وسایل و تجهیزات حفاظت فردی

  • 12-4-1 کلیات
  • 12-4-2 کلاه ایمنی
  • 12-4-3 حمایل بند کامل بدن و طناب مهار
  • 12-4-4 عینک ایمنی و سپرمحفاظت صورت
  • 12-4-5 ماسک تنفسی حفاظتی
  • 12-4-6 کفش و پوتین ایمنی
  • 12-4-7 چکمه و نیم‌چکمه پلاستیکی
  • 12-4-8 دستکش حفاظتی
  • 12-4-9 لباس کار
  • 12-4-10 گوشی حفاظتی
  • 12-4-11 جلیقه نجات
  • 12-4-12 گتر حفاظتی

12-5 وسایل و سازه‌های حفاظتی

  • 12-5-1 کلیات
  • 12-5-2 جان پناه و نرده حفاظتی موقت
  • 12-5-3 پاخورهای حفاظتی
  • 12-5-4 راهرو سرپوشیده موقت
  • 12-5-5 سرپوش‌ حفاظتی
  • 12-5-6 پوشش ‌موقت فضاهای ‌باز
  • 12-5-7 سقف‌ موقت
  • 12-5-8 تورهای‌ ایمنی
  • 12-5-9 حصار حفاظتی موقت

12-6 وسائل، تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی

  • 12-6-1 کلیات
  • 12-6-2 دستگاه ها و وسایل موتوری بالابر
  • 12-6-3 وسایل موتوری نقل و انتقال، خاکبرداری و جابجایی مصالح ساختمانی

12-7 وسایل دسترسی

  • 12-7-1 کلیات
  • 12-7-2 داربست
  • 12-7-3 نردبان
  • 12-7-4 راه‌پله‌ موقت
  • 12-7-5 راه شیب‌دار و گذرگاه

12-8 تخریب

  • 12-8-1 کلیات
  • 12-8-2 تخریب‌ کف و سقف
  • 12-8-3 تخریب‌ دیوارها
  • 12-8-4 تخریب سازه های بتنی
  • 12-8-5 تخریب سازه های فولادی
  • 12-8-6 تخریب دودکش‌های بلند صنعتی و سازه‌های مشابه
  • 12-8-7 مصالح و ضایعات

12-9 عملیات خاکی

  • 12-9-1 کلیات
  • 12-9-2 گودبرداری (حفر طبقات زیرزمینی و پی کنی ساختمان ها)
  • 12-9-3 حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب

12-10 عملیات ساخت، برپایی و نصب اسکلت ساختمان

  • 12-10-1 کلیات
  • 12-10-2 اجرای سازه های فولادی
  • 12-10-3 اجرای سازه‌های بتنی

12-11 سایر مقررات مربوط

  • 12-11-1 کلیات
  • 12-11-2 تأسیسات گرمایی ، تعویض هوا و تهویه مطبوع
  • 12-11-3 سیم‌کشی و نصب تأسیسات و تجهیزات برقی
  • 12-11-4 سیم‌کشی برای استفاده‌های موقت
  • 12-11-5 نصب قطعات پیش‌ساخته بتنی
  • 12-11-6 کار بر روی بام ساختمان ها، سقف‌های شیب‌دار و شکننده
  • 12-11-7 نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی و یا دیگر مواد قابل اشتعال
  • 12-11-8 حمل و نقل، جابجایی و انبارکردن مصالح

هدف 

هدف این مبحث تعیین حداقل ضوابط و مقررات به منظور تأمین ایمنی، بهداشت كار و حفاظت از محیط زیست هنگام اجرای عملیات ساختمانی است. 

دامنه كاربرد   

رعایت مفاد این مبحث در انجام عملیات ساختمانی برای كلیه ساختمان های مشمول قانون نظام مهندسی و كنترل ساختمان لازم الاجرا است. 

تعاریف كلی و واژه ها 

در این بخش تعاریف زیر ارائه می شود. سایر اصطلاحاتی كه جنبه عمومی ندارد، در جای خود تعریف خواهند شد. برای اصطلاحاتی كه در این مبحث تعریف نشده اند، معنای متداول آن ها مورد نظر است. 

عملیات ساختمانی 

عملیات ساختمانی عبارت است از تخریب، خاكبرداری، خاكریزی، گودبرداری، حفاظت گودبرداری و پیسازی، احداث بناهای موقت و دائم، توسعه، تعمیر اساسی و تقویت بنا، نماسازی، محوطهسازی و ساخت قطعات پیشساخته در محل كارگاه ساختمانی، حفر چاه ها و مجاری آب و فاضلاب و سایر تأسیسات زیربنایی. 

كارگاه ساختمانی 

كارگاه ساختمانی محلی است كه یک یا تعدادی از عملیـات ساختمانی مندرج در بند 12 -1 -3 -1 در آن انجام شود. در صورت اخذ مجوز برای استفاده از معابر مجاور كارگاه جهت انبار كردن مصالح؛ یا استقرار تجهیزات و ماشین آلات، این محل ها نیز جزء كارگاه ساختمانی محسوب می شود. 

محل كار 

محل كار محلی است در محدوده كارگاه ساختمانی كه در اختیار كارفرما باشد و كارگران به درخواست و به حساب كارفرما در آنجا مشغول كار باشند و برای انجام كار به آنجا وارد شوند. 

وسایل و تجهیزات 

وسایل و تجهیزات عبارت است از ابزار، ماشین آلات، داربست ها، نردبان ها، سكوها و تجهیزات مشابه كه در كارگاه ساختمانی به كار گرفته می شوند. 

پیام بگذارید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.